كليات در ذات « حق » قبل از ايجاد ، اختصاص به ملا صدرا دارد . عرفا و صوفيه اگر چه قائل به وحدت وجودند ، ولى چون از براى ماهيات و اعيان ثابته ، ثبوت مفهومى قائلند و ملاك علم تفصيلى حق به اشيا قبل از ايجاد را در مقام واحديت ، مفاهيم و اعيان ثابته دانسته‌اند ، از اصل معناى « بسيط الحقيقة كلّ الأشياء » غفلت كرده‌اند ، لذا آخوند ملا صدرا در موارد عديده گفته است : تحقيق اين مسأله اختصاص به من دارد . [ 1 ] در بعضى از موارد گفته است : « و لم أرمن له علم بذلك في وجه الأرض . » [ 2 ] انكار حركت در جوهر ناشى ، از نرسيدن به اصل تشكيك در وجود و قول به تباين در اشيا و خلط بين احكام وجود و ماهيت است . شيخ الرئيس در جميع مواردى كه در جواهر حركت اشتدادى را انكار كرده است ، بين احكام وجود و ماهيت خلط نموده است . [ 3 ] جميع حكماى اسلامى از اثبات حشر اجساد عاجز مانده‌اند ، چون اين مسأله مهم كه از اركان معارف است ، بر حركت جوهر و تجرد قواى غيبى نفس توقف دارد ، خصوصا تجرد خيال . انكار تجرد خيال و ساير قواى مربوط به غيب نفس ناشى از انكار اصالت وجود و وحدت حقيقت وجود و حركت در جوهر است .